Framework 13 AMD Ryzen AI 395 — review

Framework is het merk dat laptops verkoopt als protestborden tegen wegwerpelektronica. Maar protesteren werkt beter als je ook gewoon een goede laptop bent. Met de Ryzen AI 9 HX 370 — het topmodel uit de nieuwe AMD Ryzen AI 300-serie die Framework in haar Laptop 13 stopt — wil het bedrijf eindelijk ook de prestatieklasse aanspreken. We testen hem drie weken lang als dagelijkse werklaptop.

Wat de Ryzen AI 9 HX 370 hier doet

De naam "AI Max 395" klinkt groter dan wat Framework daadwerkelijk in de Laptop 13 plaatst. Die chipvariant — een 16-core monster met 40 GPU-kernen en 128 GB unified memory — leeft vooralsnog in de Framework Desktop en in het ASUS ROG Flow Z13. Wat je in de Laptop 13 krijgt is de Ryzen AI 9 HX 370: 12 cores, Radeon 890M met 16 compute units, en een NPU goed voor 50 TOPS. Dat is geen schande; het is simpelweg wat past in een 13 inch-chassis met een 61 Wh-accu.

In de praktijk is dat meer dan genoeg voor alles wat je van een compacte laptop verwacht. Geekbench 6 noteert 2.894 single-core en 12.924 multi-core — resultaten die de vorige Intel-generatie Framework 13 ruim achter zich laten. Handbrake transcodeert een 4K-bestand naar 1080p in 4 minuten en 18 seconden. Voor een fanloze ultrabook zou dat bijzonder zijn; voor een 13-incher met actieve koeling is het gewoonweg snel. Lichte gaming is ook mogelijk: indie-titels en e-sports games draaien op 1080p medium zonder te stotteren.

De NPU is er — en hij wordt door Windows 11 herkend als Copilot+ PC-hardware. Maar concrete taken die die 50 TOPS vandaag volledig benutten zijn schaars. Op Fedora 41 werken AI-workloads via ROCm inmiddels wel, maar dat vraagt nog handmatige configuratie. Verwacht de NPU als een toekomstige troef, niet als een reden om vandaag te kopen.

Akoestiek en warmte: verbeterd, niet opgelost

Framework heeft de thermische architectuur voor dit model aangepakt: een herontworpen heatpipe, een herzien ventilatorprofiel en Honeywell PTM7958 thermische pasta vervangen de vorige generatie. Het verschil is hoorbaar — bij lichte belasting (tekst, browser, video) blijft de laptop stil. Bij een koudstart of Windows Update springt de ventilator echter vrijwel meteen aan, ook als de processor nauwelijks wordt belast.

"Bij lichte belasting is de Framework 13 stil. Bij elke Windows Update herinner je je dat er een ventilator in zit."

Onder langdurige last — denk een uur Handbrake of een compilatie-run — klimt het geluidsniveau naar wat je mag verwachten van een dunne 13-incher: hoorbaar maar niet storend in een kantooromgeving. Metingen uit de community situeren het piekgeluid bij volledige belasting rond 42–44 dB(A) op 30 cm afstand; duidelijk aanwezig, maar geen schreeuwend koelsysteem zoals sommige gaming-ultrabooks. De onderkant van het chassis wordt warm maar niet oncomfortabel — een teken dat warmte correct afgevoerd wordt.

Thermisch throttlen trad in onze testperiode niet structureel op. Bij langdurige GPU-belasting zakt de kloksnelheid licht, maar de processor herstel snel zodra de piek voorbij is. Dat is het resultaat van de ruimere TDP-marge (tot 54 W cTDP) die AMD meelevert.

Batterij en dagelijks werk: de prijs van prestatie

De 61 Wh-accu is dezelfde als in vorige generaties — en dat is de keerzijde van meer rekenpower. In de Tom's Hardware-endurancetest (schermhelderheid 150 nits, mixed workload) haalt de HX 370-versie net iets boven de 9 uur. In ons eigen gebruik — Belgacom-kantoor, Teams-meetings, browser met 20+ tabbladen, incidenteel PDF-werk — kwamen we op 7 à 8 uur bij een schermhelderheid van 200 nits.

Dat is acceptabel maar niet indrukwekkend. Concurrenten zoals de Apple MacBook Pro 13 of de Lenovo ThinkPad X1 Carbon halen op vergelijkbare taken 12 tot 14 uur. Het verschil zit deels in de architectuur (AMD heeft met de HX-chip een hoog TDP voor een ultrabook), deels in de accu die Framework beperkt houdt om het toestel licht te houden.

De 60 W USB-C-lader laadt het toestel in circa 1,5 uur volledig op. Je kan ook aan 45 W laden — handig als je een compacte reislader hebt. De Expansion Card-poorten (Framework's eigen modulaire USB-C/A/HDMI-kaarten) werken betrouwbaar; de keuze om de lader via één van de linkerpoorten aan te sluiten voor optimale laadsnelheid staat nog steeds in de handleiding vermeld en is de moeite waard om te onthouden.

Toetsenbord, scherm en aanvoelen

De tweede generatie toetsenborddeksel brengt 1,5 mm toetsbeweging en een herziene stabilisatorbrug op de brede toetsen (shift, enter, backspace). Het resultaat is merkbaar consistenter dan het vorige model: de shift-toets resonneert niet meer bij aanslag. Het typgevoel is stevig en precies genoeg voor dagelijks gebruik, al blijft het achter bij een ThinkPad-toetsenbord of de Keychron-achtige feel van sommige ASUS-modellen.

Het 3:2-scherm (2256 × 1504) is een pluspunt dat Framework al jaren volhoudt en dat zijn waarde nog steeds bewijst. Meer verticale ruimte betekent minder scrollen in documenten en spreadsheets. De maximale helderheid van 400 nits volstaat voor binnenshuis en bewolkte dagen; in direct zonlicht is het scherm aan de krappe kant. Er is geen OLED-optie.

Het trackpad is top-hinged — een ontwerp waarbij de onderkant van het trackpad minder soepel klikt dan de bovenkant. Dat is een keuze die je na een week inwerkperiode niet meer opmerkt, maar het blijft een afwijking van wat de industrie standaard is geworden.

Repareerbaarheid: nog steeds het argument

Framework's kernbelofte staat onveranderd: één T5-schroevendraaier, geen lijm, geen soldering. Het mainboard — met processor en GPU — is verwisselbaar. RAM en SSD zijn standaard SO-DIMM en M.2, geen gesoldeerde componenten. De batterij is bereikbaar zonder hittepistool. Vervangende onderdelen zijn beschikbaar via de Framework Marketplace aan transparante prijzen.

Wat dat in de praktijk betekent: als over twee jaar een betere AMD-generatie uitkomt, kun je het mainboard in dit chassis plaatsen. Wie een Framework 11 of 12 heeft, kan vandaag upgraden naar de Ryzen AI 300-serie zonder een nieuw toestel te kopen. Dat is geen marketingpraat — iFixit geeft het toestel een maximale repareerbaarheidsscore.

Linux-gebruikers krijgen een extra argument: Framework werkt nauw samen met Fedora, Ubuntu en Arch Linux en levert pre-release hardware aan distributie-maintainers. Phoronix concludeerde in haar Fedora 41-test dat de Strix Point-chip "a great Linux laptop" oplevert — mits je een actuele distributie draait. Oudere kernels missen stuurprogramma's voor de NPU en sommige suspend-toestanden.

De prijs is de eerlijke tegenpool van al het bovenstaande. Een geconfigureerd testmodel kost circa € 1.750 in de DIY-editie — en dan moet je nog RAM en SSD bijkopen als je die niet hergebruikt. Voor dat geld krijg je bij de concurrentie een Dell XPS 13 of een Lenovo Slim 7 met garantie op alle componenten en een iets langere batterijduur. Je betaalt hier expliciet voor de vrijheid om dat toestel over drie jaar nog te repareren of te upgraden. Of die vrijheid je die meerprijs waard is, is een persoonlijke afweging — maar het is een eerlijke ruil.