Na tien jaar connector-chaos wordt de USB-C-belofte eindelijk waargemaakt. Eén connector, één standaard, één set logo's. Zij het met asterisken — want de kabellade is nog lang niet overzichtelijk.
Wat er écht uniform wordt
USB4 Version 2.0 — in de winkels aangeduid als USB 80Gbps — brengt een fundamentele versnelling. Waar USB4 gen 1 strandde op 20 Gbps en USB4 gen 2 uitkwam op 40 Gbps, verdubbelt v2 dat naar 80 Gbps symmetrisch. De truc zit in de signaleringsmethode: USB-IF stapte over van NRZ (Non-Return-to-Zero) op PAM3 (Pulse Amplitude Modulation met drie niveaus), geklokt op 25,6 Gbaud per rijbaan. Twee rijbanen per richting, en je zit op de 80 Gbps die op de doos staat.
De uniformisering zit hem in de nieuwe logoreeks. USB-IF heeft definitief afscheid genomen van de verwarrende Gen 2x2- en Gen 3x2-aanduidingen op verbruikersverpakkingen. Vanaf nu is het simpel: USB 20Gbps, USB 40Gbps of USB 80Gbps. Elk logo correspondeert met één maximale doorvoer, zonder dat je een spreadsheet nodig hebt om te begrijpen wat er in de doos zit. Dat is een kleine revolutie na jaren van misleidende SuperSpeed-suffixen.
Wat verder bijdraagt aan de eenheid: USB4 v2 is — net als zijn voorgangers — altijd gebonden aan de USB-C-connector. Er is geen eigen stekker, geen merkspecifiek formaat. Elke poort die USB 80Gbps aanbiedt, ziet er aan de buitenkant identiek uit aan een USB 40Gbps of zelfs een gewone USB 3.2-poort. De snelheid detecteer je via software of via het logo naast de poort, niet via de connector zelf.
De asymmetrische modus gaat nog een stap verder. Wanneer je primair data in één richting pompt — denk externe NVMe-opslag lezen terwijl je weinig terugschrijft — kan USB4 v2 drie rijbanen voor zenden en één voor ontvangen inzetten. Resultaat: 120 Gbps in één richting, met 40 Gbps in de andere. Dat is dezelfde techniek die DisplayPort-tunneling ten goede komt: het scherm pikt de brede rijbaan voor zijn pixeldata, terwijl data en USB-signalen de smalle kant delen.
"80 Gbps symmetrisch, of 120/40 Gbps asymmetrisch — afhankelijk van wat je aansluit, kiest de controller automatisch de meest efficiënte verdeling."
Kabels: waar de chaos zit
Het goeie nieuws: USB4 v2 werkt — in theorie — over bestaande passieve USB4 40Gbps-kabels. PAM3-signalering haalt 80 Gbps over het koper dat al in je la liegt. In de praktijk zit daar een grote adder onder het gras: passieve kabels zijn beperkt tot maximaal 0,8 à 1 meter lengte om de 80 Gbps te kunnen halen. Heb je een kabel van 1,5 meter? Kans is groot dat je terugvalt op 40 Gbps, stiller en zonder foutmelding.
Voor langere verbindingen is een gecertificeerde actieve USB4 80Gbps-kabel nodig. Actieve kabels bevatten chips die het signaal herstellen en versterken; ze zijn herkenbaar aan het "Certified 80 Gbps"-logo dat USB-IF verplicht heeft gesteld voor gecertificeerde producten. Allion Labs opende de certificeringsroute voor passieve 80Gbps-kabels in 2024; de eerste gecertificeerde exemplaren van Elecom kwamen in november 2024 op de markt — 60W- en 240W-varianten allebei.
Het probleem is dat niet elke fabrikant door dat certificeringsproces gaat. Op Amazon vind je tientallen kabels die "80Gbps USB4" claimen zonder dat er een USB-IF-certificaatnummer op de verpakking staat. XDA Developers documenteerde dat de kabelmarkt al een jaar na de release van USB4 v2 een rommeltje was: speedtests varieerden sterk per kabel, zelfs op identieke hardware. De praktische les: koop een kabel met het officiële USB-IF-logo. Alles zonder kost je snelheid — en je weet het pas als je meet.
USB-generaties vergeleken
Thunderbolt 5 als schaduw
Intel lanceerde Thunderbolt 5 in 2023 en dat is technisch nagenoeg identiek aan USB4 v2: zelfde 80 Gbps basissnelheid, zelfde PAM3-signalering, zelfde 120 Gbps Bandwidth Boost in asymmetrische modus, zelfde DisplayPort 2.1-ondersteuning. Het verschil zit in de certificeringsfilosofie — en die maakt in de praktijk een groot verschil.
Thunderbolt 5 is een verplichte minimumspec. Als een apparaat TB5-gecertificeerd is, weet je gegarandeerd dat het 80 Gbps haalt, ten minste 140 W Power Delivery levert en twee 4K-schermen aan het externe display-protocol kan bedienen. USB4 v2 heeft die minimumverplichtingen niet. Een fabrikant mag een poort "USB 80Gbps" noemen ook als er geen TB5-certificering achter zit, en er is geen verplichting voor Power Delivery boven 100 W, geen verplichting voor twee schermen, geen verplichting voor Thunderbolt-tunneling.
Dat vertaalt zich in een merkwaardige markt: de Razer Blade 18 uit 2025 heeft zowel Thunderbolt 5- als USB4 v2-poorten naast elkaar. De TB5-poorten zijn de garantiedragers; de USB4 v2-poorten zijn het brede vangnet. Voor een externe GPU of high-end dock kies je TB5; voor een gewone hub of scherm volstaat USB4 v2. Die hiërarchie is misschien nuttig voor enthousiastelingen, maar voor een gemiddelde koper is het nog altijd verwarrend — zeker als beide poorten er fysiek identiek uitzien.
Microsoft kondigde eind 2024 officieel ondersteuning aan voor USB 80Gbps in Windows, wat de weg vrijmaakte voor bredere driverondersteuning. Maar het echte ecosysteem wacht op de controllers van ASMedia en Via Labs, die eind 2026 of begin 2027 verwacht worden in middenklasse hardware. Thunderbolt 5 heeft voorlopig het voordeel van de zekerheid; USB4 v2 heeft het voordeel van de schaalgrootte — zodra de controllers er zijn.
DisplayPort 2.1: het stille verkoopargument
De meest onderschatte eigenschap van USB4 v2 is niet de opslagsnelheid maar de schermbandbreedte. DisplayPort 2.1 tunnelt via USB4 v2 met UHBR20 (Ultra High Bit Rate), goed voor een ruwe bandbreedte van 80 Gbps. Dat klinkt als samenvallen met de USB-bandbreedte, en dat klopt: de asymmetrische modus van USB4 v2 is precies ontworpen om die twee te laten coëxisteren. Het scherm pikt de 120 Gbps-kant; data en USB-signalen delen de 40 Gbps-kant.
Wat je daarmee koopt in de praktijk:
- 8K @ 120 Hz ongecomprimeerd via één kabel — iets wat DisplayPort 1.4 alleen met DSC-compressie haalde
- 4K @ 240 Hz met 10-bit kleur en HDR, zonder enige compressie
- Twee 4K-schermen @ 144 Hz gelijktijdig via één USB4-poort met een geschikte dock
DisplayPort 2.1 paste zijn elektrische specificaties ook aan om beter te integreren met de USB4-PHY — de twee standaarden spreken nu dezelfde signaaltaal op fysiek niveau. Dat maakt docks en adapters goedkoper te bouwen en betrouwbaarder in de praktijk. Een USB-C naar DisplayPort 2.1-adapter van Cable Matters geeft je al 80 Gbps unidirectioneel richting het scherm, compatibel met zowel TB5 als USB4 v2-hosts.
Wat je vandaag al koopt
Het aanbod eind 2025, begin 2026 is klein maar groeiend. De HyperDrive Next USB4 V2 M.2 PCIe Enclosure van Hyper — CES 2026 Innovation Award-winnaar — is een van de eerste gecertificeerde USB4 v2-opslagbehuizingen, goed voor echte 80 Gbps-overdracht met PCIe Gen 4 NVMe-schijven erin. Op de laptop-kant bieden de Razer Blade 18 en een handvol high-end zakelijke modellen al USB4 v2-poorten naast Thunderbolt 5.
Wat nog ontbreekt: mainstream controllers. ASMedia en Via Labs werken aan USB4 v2-controllers voor de middenklasse; die zijn eind 2026 of begin 2027 verwacht in moederborden en docks. Dat is het moment waarop USB 80Gbps van een high-end-niche naar een brede standaard verschuift — vergelijkbaar met hoe USB 3.0 jarenlang duur bleef totdat Renesas en ASMedia hun controllers goedkoop genoeg kregen.
Voorlopig is de praktische boodschap voor een HCS-lezer die nu koopt: controleer het logo. Een gecertificeerd "USB 80Gbps"-apparaat of -kabel geeft je de snelheid die op de verpakking staat. Alles zonder logo is een gok die je pas bij een speedtest verliest. En als je zekerheid wilt over schermen, docks en compatibiliteit: Thunderbolt 5 geeft je die garanties vandaag al, zij het tegen een hogere prijs.
Veelgestelde vragen
Werkt mijn oude USB4 40Gbps-kabel op een USB4 v2-poort?
Ja, maar je haalt dan maximaal 40 Gbps. USB4 v2-poorten zijn volledig achterwaarts compatibel met USB4 40Gbps-, USB4 20Gbps- en USB 3.x-apparaten. Alleen een gecertificeerde USB4 80Gbps-kabel haalt de volledige snelheid — en dan nog alleen als de kabel korter is dan circa 1 meter, tenzij het een actieve kabel is.
Is USB4 v2 hetzelfde als Thunderbolt 5?
Technisch bijna identiek: zelfde snelheden, zelfde PAM3-signalering, zelfde DisplayPort 2.1-ondersteuning. Het verschil zit in de certificering: Thunderbolt 5 verplicht 80 Gbps, 140 W Power Delivery en dubbele schermondersteuning. USB4 v2 verplicht niets van dat alles — de fabrikant bepaalt welke onderdelen van de spec hij implementeert.
Heb ik een nieuwe kabel nodig voor 80 Gbps?
Waarschijnlijk wel. Bestaande passieve USB4 40Gbps-kabels van 1 meter kunnen in theorie 80 Gbps halen, maar in de praktijk is dit afhankelijk van de kabelkwaliteit en de exact gemeten signaalkwaliteit. Koop een kabel met het officiële "Certified 80 Gbps"-logo van USB-IF voor gegarandeerde prestaties.
Wat is het 120 Gbps-getal dat ik soms zie?
Dat is de asymmetrische modus: USB4 v2 kan 120 Gbps in één richting sturen en 40 Gbps in de andere. Nuttig wanneer je een hoge-resolutiescherm aansluit (dat neemt de 120 Gbps-kant) terwijl je tegelijkertijd data overdraagt. Je ziet dit ook bij Thunderbolt 5 als "Bandwidth Boost".
Wanneer komt USB4 v2 in gewone laptops en moederborden?
Brede adoptie in de middenklasse wordt verwacht eind 2026 tot begin 2027, wanneer controllers van ASMedia en Via Labs op grote schaal beschikbaar komen. High-end laptops en premium docks hebben al USB4 v2-poorten, maar voor de mainstream moet je nog even geduld hebben.
