Elk jaar verschijnt er ergens op het internet een versie van hetzelfde grapje: "Dit is het jaar van de Linux-desktop." Het is al zo lang een running joke dat het serieus nemen ervan voelt als naïviteit. Windows houdt iets boven de 70% marktaandeel op de desktop, macOS zit rond de 13%, en Linux bengelt al jaren ergens tussen 3 en 5%. Op papier heeft Linux dus verloren.

Maar als je iets verder kijkt dan die procentjes, zie je een subtielere beweging. Linux verliest de strijd om het marktaandeel. Linux wint echter de strijd om de richting. Windows begint te werken met package managers. macOS leunt zwaarder op open-source CLI-tooling. ChromeOS draait op een Linux-kernel. Spelcomputers als de Steam Deck brengen Linux bij miljoenen mensen in de woonkamer. De vraag is niet meer of Linux wint — maar hoe het wint, terwijl de meeste gebruikers het niet eens merken.

De cijfers vertellen maar de helft

Laten we beginnen met de data die er wél toe doet. Volgens StatCounter bereikte Linux in juni 2025 voor het eerst 5,03% desktopmarktaandeel in de VS. Wereldwijd schommelt het rond de 4,7% — een stijging van 70% ten opzichte van de 2,76% die in juli 2022 werd gemeten. Dat klinkt bescheiden, maar het gaat over tientallen miljoenen actieve gebruikers die bewust voor een Linux-bureaublad kiezen.

Nog interessanter zijn de gamingcijfers. De Steam Hardware Survey — die maandelijks data verzamelt van tientallen miljoenen actieve gamers — registreerde in november 2025 een nieuw all-time high voor Linux: 3,20% van alle Steam-gebruikers draait een Linux-systeem. In december steeg dat naar 3,58%. En in maart 2026 werd de 5,33% gehaald. Dat is geen toeval: het is het directe gevolg van de Steam Deck, Valves handheld die standaard op SteamOS draait — een op Arch Linux gebaseerd systeem. Van de naar schatting 5,6 miljoen Steam Deck-eenheden die halverwege 2025 zijn verscheept, draait elk exemplaar Linux. Miljoenen mensen gamen dagelijks op Linux zonder dat ze dat als een politieke of technische keuze ervaren. Ze spelen gewoon hun games.

"Miljoenen mensen gamen dagelijks op Linux. Ze weten het alleen niet — en dat is precies het punt."

De Windows 10 end-of-life op 14 oktober 2025 gaf een bijkomende duw. Meer dan 240 miljoen pc's voldoen niet aan de TPM 2.0-vereisten van Windows 11. Een deel van die gebruikers installeert Ubuntu, Linux Mint of Fedora — niet uit ideologie, maar simpelweg omdat hun hardware dat het meest voor de hand liggende alternatief maakt.

Windows leert van Linux — en geeft dat toe

Het meest veelzeggende teken van Linux's invloed is niet dat mensen overstappen. Het is dat Microsoft zijn eigen besturingssysteem begint te verbouwen in de richting van Linux-concepten.

Neem winget, de Windows Package Manager die Microsoft in 2020 lanceerde en sindsdien agressief heeft uitgebouwd. Het principe is rechtstreeks geleend van Linux: in plaats van naar een website te surfen, een installer te downloaden, door een wizard te klikken en een restart uit te voeren, typ je winget install firefox en klaar. Dat is hoe apt, dnf en pacman al dertig jaar werken op Linux. Microsoft is nu bezig om winget te integreren in PowerToys Run, zodat je via een spotlight-achtige launcher pakketbeheer kunt uitvoeren — een werkflow die elke Linux-gebruiker herkent van dmenu of KRunner.

Dan is er WSL2, het Windows Subsystem for Linux. Wat begon als een niche-tool voor ontwikkelaars die Docker of Bash-scripts nodig hadden, is intussen een volwaardige Linux-omgeving geworden die draait bovenop een echte Linux-kernel in een lichtgewicht Hyper-V-container. Microsoft levert zelf Ubuntu, Debian, Fedora en openSUSE via de Windows Store. Dat een bedrijf dat ooit Linux "een kankergezwel" noemde nu zelf Linux-distributies in zijn eigen appwinkel verkoopt, is de definitie van ironie.

De boodschap die hieruit spreekt is duidelijk: het Linux-model voor ontwikkelaarservaringen — reproduceerbare omgevingen, command-line eerst, packages via een centrale repository — is zo praktisch gebleken dat zelfs Microsoft het overneemt. Niet als concessie, maar als functie waar Windows-gebruikers om vragen.

macOS: stiekem het meest Linux-achtige platform

Apple gaat nooit toegeven dat macOS veel te danken heeft aan Linux en BSD — het zou de merkidentiteit ondermijnen. Maar de overeenkomsten zijn overal zichtbaar voor wie er naar zoekt.

macOS draait op een POSIX-compliant Unix-kern. De terminal is volledig compatibel met de meeste Linux-scripts. Tools als ssh, awk, sed, vim en curl zitten standaard in de installatie. En Homebrew, de package manager die de Linux-stijl brew install op de Mac brengt, is intussen onmisbare infrastructuur geworden voor elke professionele macOS-gebruiker. Meer dan 17 miljoen gebruikers hebben Homebrew geïnstalleerd — en Homebrew ondersteunt overigens ook gewoon Linux, wat het platformoverschrijdend maakt.

De moderne CLI-toolstack — eza als vervanging voor ls, bat voor cat, fzf voor fuzzy search, zoxide voor slimme directory-navigatie — werkt identiek op macOS en op Linux. Een developer die thuis Fedora draait en op het werk een MacBook Pro gebruikt, werkt in beide omgevingen met dezelfde tools, dezelfde commando's, dezelfde mentale modellen. Dat was tien jaar geleden ondenkbaar. Nu is het de standaard.

Apple Silicon heeft dat verder versterkt. De ARM-architectuur die Apple in de M-serie chips gebruikt is dezelfde architectuur waarop Linux al jaren draait op servers, Raspberry Pi's en Android-toestellen. De barrière tussen "Mac-denken" en "Linux-denken" is dunner dan ooit.

ChromeOS en de stille uitrol in scholen

Als je wilt weten hoe Linux de volgende generatie bereikt, kijk dan naar de schooltas van een middelbare scholier. De kans is groot dat er een Chromebook in zit. ChromeOS — het besturingssysteem van die Chromebooks — draait op een Linux-kernel en kan via een geïntegreerde container een volwaardige Debian-omgeving opstarten naast de browser.

Google's ChromeOS Flex ging een stap verder: het laat je elke bestaande Windows- of Mac-pc omzetten naar ChromeOS, gratis. Google certificeerde meer dan 600 toestelmodellen en positioneerde het product actief als alternatief voor de 240 miljoen pc's die geen Windows 11 aankunnen. In het onderwijs en bij kleine bedrijven met een hoge kostengevoeligheid is de adoptie merkbaar.

De relevantie hier is niet zozeer dat ChromeOS marktaandeel verovert van Windows. Het is dat een nieuwe generatie gebruikers opgroeit met een besturingssysteem dat Linux onder de motorkap heeft. Wanneer diezelfde mensen later een Raspberry Pi opzetten, een VPS openen of een server beheren, is de conceptuele brug naar Linux veel kleiner. De vertrouwdheid zit er al in, zonder dat ze het weten.

Wat dit betekent voor de komende jaren

De traditionele definitie van "het jaar van de Linux-desktop" was altijd: het jaar waarop de gewone gebruiker massaal overstapt van Windows naar Linux. Dat jaar gaat wellicht nooit komen. Maar de vraag of Linux "gewonnen" heeft is inmiddels de verkeerde vraag.

Linux heeft de terminologie gewonnen. Package managers zijn nu mainstream op alle platformen. Linux heeft de serverdominantie gewonnen: meer dan 96% van de top 1 miljoen webservers draait Linux. Linux heeft de cloud gewonnen: AWS, Azure en Google Cloud draaien voor het overgrote deel op Linux. Linux heeft gaming op handhelds gewonnen via de Steam Deck. En Linux heeft de filosofie gewonnen: reproduceerbare builds, containerisatie via Docker, infrastructure-as-code — het zijn allemaal Linux-native concepten die nu de standaard zijn in softwareontwikkeling wereldwijd.

Dat Windows en macOS steeds meer Linux-stijl features overnemen is geen toevallige mode. Het is marktwerking: de concepten die Linux heeft geperfectioneerd zijn gewoon beter voor bepaalde use cases, en andere platforms kopiëren wat werkt. Intussen groeit het aantal directe Linux-gebruikers rustig maar gestaag door, gedreven door de Steam Deck, door Windows 10 EOL, door ontwikkelaars die liever native draaien dan via WSL2.

Je hoeft Linux niet te installeren om er dagelijks gebruik van te maken. Misschien doe je het al.

Veelgestelde vragen

Heeft Linux echt meer dan 3% marktaandeel op Steam?

Ja. Volgens de Steam Hardware Survey bereikte Linux in december 2025 een all-time high van 3,58% en in maart 2026 zelfs 5,33%. De groei wordt grotendeels gedreven door de Steam Deck, die standaard SteamOS (gebaseerd op Arch Linux) draait.

Wat is winget en waarom is het relevant voor Linux-gebruikers?

Winget is de officiële Windows Package Manager van Microsoft. Het concept — software installeren via een commandoregel zonder manueel installers te downloaden — is rechtstreeks geleend van Linux-tools als apt, dnf en pacman. Microsoft integreert winget nu ook in PowerToys voor een visuele launcher-interface.

Waarom telt ChromeOS als "Linux"?

ChromeOS draait op een Linux-kernel. ChromeOS Flex — de gratis versie voor bestaande pc's — maakt van elke ondersteunde machine een Linux-gebaseerd systeem. Bovendien biedt ChromeOS een ingebouwde Debian-container via Linux (beta) voor command-line gebruik en lokale Linux-apps.

Moet ik overstappen naar Linux om er voordeel van te hebben?

Niet per se. Als je macOS gebruikt met Homebrew en de moderne CLI-toolstack, werk je al grotendeels in een Linux-compatibele omgeving. Als je Windows gebruikt met WSL2, winget en Windows Terminal, ook. De concepten en tools zijn platformoverschrijdend geworden.

Is Linux klaar voor niet-technische gebruikers?

Distributies als Linux Mint, Ubuntu en Fedora zijn aanzienlijk toegankelijker geworden. Voor dagdagelijks gebruik — browser, mail, video, documenten — werkt het probleemloos op de meeste hardware. De drempel ligt nu eerder bij specifieke software (Adobe, bepaalde games) dan bij het besturingssysteem zelf.