Home Assistant Green naar OS 13: upgrade-gids

Home Assistant OS 13 verandert hoe de Green omgaat met backups, Matter en add-on isolatie. De upgrade zelf duurt vijf minuten — de voorbereiding bepaalt of je daarna nog alles terugvindt.

Wat OS 13 écht brengt

Home Assistant Operating System 13 is geen cosmetische update. Onder de motorkap stapte het team over op een recentere Linux-kernel die betere ondersteuning biedt voor de USB-controllers in de Green en de Yellow. Dat vertaalt zich concreet in stabielere communicatie met Zigbee- en Z-Wave-dongles: minder willekeurige USB-disconnects die je automations halverwege de nacht wakker maken.

De grootste zichtbare wijziging is de fabrieksreset-functie. Vanaf OS 13.1 kun je de Green via de UI of via een SD-kaartprocedure terugzetten naar een schone staat zonder de OS-installatie te vernietigen. Dat klinkt triviaal maar was voorheen een gedoe van herschrijven met Balena Etcher. Nu volstaat een lange druk op de resetknop plus bevestiging in de UI — handig als je een apparaat doorverkoopt of een vastgelopen installatie wil redden zonder je Green open te breken.

Add-on-isolatie is strikter geworden. Containers mogen standaard geen host-netwerktoegang meer claimen tenzij de add-on-ontwikkelaar dat expliciet aanvraagt én de gebruiker dat goedkeurt. Voor de meeste gebruikers merk je hier niets van. Hadden je MQTT- of VPN-add-ons host-mode aangevinkt staan, dan krijg je na de upgrade een waarschuwing in Supervisor.

Ten slotte: Matter 1.4-ondersteuning via de bijgewerkte OpenThread-implementatie. De praktijk is genuanceerder — Home Assistant liep in 2025 nog op Thread 1.3 intern — maar OS 13 legt de basis voor de border-router-verbeteringen die in latere 13.x-puntreleases doorrolden. Thread 1.4 standaardiseert hoe nieuwe border routers bestaande mesh-netwerken joinen in plaats van een eigen eiland te starten, wat het "mijn Matter-lamp wil niet pairen"-probleem merkbaar vermindert.

Voorbereiding: backup eerst, vragen later

Sla nooit een HAOS-versiesprong over zonder een volledige, gevalideerde backup. Dat klinkt als een open deur, maar de meeste forumberichten over mislukte upgrades beginnen met "ik had een backup maar die was drie weken oud". Met de vernieuwde backuptool in Home Assistant 2025.1 heb je geen excuus meer: ga naar Instellingen → Systeem → Backups en maak een volledige snapshot. Sla hem op in minimaal twee locaties — je Nabu Casa-cloud én een lokale share via de Samba-add-on, of Google Drive via de community-add-on.

Controleer daarna of de backup ook écht compleet is. Open hem in de UI en kijk of je add-ons erin zitten. Een snapshot zonder add-on-configuraties herstelt weliswaar je automations en entiteiten, maar je Zigbee2MQTT-database en Z-Wave-node-paring staan dan niet mee — en die opnieuw opbouwen kost uren.

"Een snapshot van drie weken geleden is geen backup — het is een historisch document."

Noteer ook je huidige versienummers voor je begint:

# Via de Home Assistant CLI (SSH-add-on of Supervisor-terminal):
ha os info
ha core info
ha supervisor info

Die output wil je bij de hand hebben als er iets misgaat en je op het forum hulp zoekt. Mensen helpen je sneller als je exact weet van welke versie je vertrok.

Heb je een externe Zigbee-coordinator zoals een CC2652-stick met Zigbee2MQTT, maak dan ook een apart backup van de Zigbee2MQTT-database. Die staat standaard in /config/zigbee2mqtt/ en bevat je volledige apparatenlijst met friendly names en groepen. Kopieer die map naar een USB-stick of je NAS voor de zekerheid:

# In de File Editor of via SSH:
# Kopieer /config/zigbee2mqtt/ naar /media/usb/ of /share/backup-z2m/

De upgrade in vijf stappen

De eigenlijke OS-upgrade gaat via Instellingen → Systeem → Updates. Staat OS 13 daar niet direct, klik dan op de drie puntjes rechtsboven en kies "Eerder overgeslagen updates weergeven". Home Assistant verbergt updates die je in het verleden hebt weggeklikt.

Stap 1 — controleer de Supervisor-versie. OS 13 vereist Supervisor 2024.06 of recenter. In de meeste gevallen is die al automatisch bijgewerkt, maar als je een tijdje geen updates hebt doorgevoerd, update dan eerst Supervisor apart via de updateknop in het Supervisor-scherm.

Stap 2 — installeer de OS-update. Klik "Installeer" naast de HAOS-versie. De Green herstart automatisch. De eMMC-schrijfbewerking duurt op de Green doorgaans 3 à 4 minuten; de LED knippert oranje tijdens het flashen. Pak koffie en raak de stekker niet aan.

Stap 3 — wacht op Supervisor. Na de reboot herconfigureert Supervisor alle containers. Je ziet de UI kortstondig offline gaan. Normale wachttijd: 2 à 5 minuten. Als het langer dan 10 minuten duurt, controleer dan de Supervisor-logs via:

ha supervisor logs | tail -50

Stap 4 — controleer je add-ons. Open Instellingen → Add-ons en kijk of alle add-ons "Actief" tonen. Zigbee2MQTT en Z-Wave JS UI zijn de twee die soms een handmatige herstart nodig hebben na een OS-sprong. Klik gewoon op "Herstarten" in de add-on-detail pagina.

Stap 5 — valideer je entiteiten. Loop door je dashboard en check of je kritische entiteiten (thermostaat, alarmsysteem, sloten) correct reageren. Klik een test-schakelaar aan en uit. Stuur een testmelding via een notificatie-automatisering. Tien minuten testen nu bespaart je een uur debuggen om middernacht.

Wat er vaak stuk gaat — en hoe je het fikst

De meest gerapporteerde breuk na een HAOS 13-upgrade betreft de Z-Wave JS UI-add-on in combinatie met zwave-js versie 13.x. De symptomen: entiteiten tonen "Niet beschikbaar" terwijl de stick gewoon herkend wordt. De oorzaak is een gewijzigde node-serialisatie waardoor de cache verouderde waarden terugspeelt.

Oplossing: stop Z-Wave JS UI, verwijder het cachebestand en herstart:

# Via SSH of Supervisor-terminal:
ha addons stop core_zwave_js
# Verwijder de cache — pas pad aan als je Z-Wave JS UI (niet de officiële add-on) gebruikt:
rm /config/.storage/zwave_js_server*
ha addons start core_zwave_js

Na de herstart incluurt het netwerk opnieuw (2 à 5 minuten) en komen de entiteiten terug. Je nodes hoef je niet opnieuw te pairen — de Z-Wave-mesh zit in de stick, niet in het cachebestand.

Zigbee2MQTT is stabieler maar heeft soms moeite met de nieuwe USB-device-paden als je meer dan één USB-dongle hebt. Controleer na de upgrade of het pad in de Zigbee2MQTT-add-onconfiguratie nog klopt:

# In de add-onconfiguratie onder "serial → port":
# Juist:  /dev/serial/by-id/usb-Silicon_Labs_CP2102N_...-if00-port0
# Fout:   /dev/ttyUSB0  (kan van nummer wisselen na reboot)

Gebruik altijd het by-id-pad — dat is persistent over reboots. Het juiste pad vind je via Instellingen → Systeem → Hardware in de HA-UI.

De Mosquitto MQTT-broker-add-on vereist bij sommige installaties een herconfirmatie van gebruikerscredentials na de OS-upgrade door de strengere container-isolatie. Als MQTT-clients niet meer verbinden, open dan de Mosquitto-add-on, ga naar "Configuratie" en sla de instellingen opnieuw op zonder iets te wijzigen. Dat herlaadt de ACL-bestanden.

Tot slot: Matter-apparaten die via Thread verbonden zijn, kunnen na de upgrade tijdelijk niet reageren terwijl de border router opnieuw synchroniseert. Wacht 5 minuten voordat je conclusies trekt. Als een apparaat na 10 minuten nog offline staat, verwijder het dan uit Home Assistant en voeg het opnieuw toe — Matter maakt dat gelukkig minder pijnlijk dan vroeger.

Veelgestelde vragen

Kan ik OS 13 overslaan en direct naar een latere versie gaan? Ja. Home Assistant OS-versies zijn cumulatief; je hoeft geen tussenstap te zetten. Let wel op dat je Core- en Supervisor-versies ook meespringen — check na de OS-upgrade of er ook een Core-update klaarstaat en verwerk die in dezelfde sessie.

Mijn Green reageert niet meer na de upgrade. Wat nu? Wacht eerst 10 minuten — de eMMC is langzamer dan een SSD en de initiële database-migraties nemen tijd. Als de LED constant rood brandt na 15 minuten, is er een opstartprobleem. Sluit een monitor aan via de micro-HDMI-poort en lees de bootlog. Zie je een kernel panic, dan herstel je via een SD-kaart met een verse HAOS-image (de SD overrulet de eMMC bij het opstarten).

Moet ik ook Home Assistant Core tegelijk updaten? Niet verplicht tegelijk, maar doe het wel in dezelfde onderhoudsvenster. OS en Core zijn losgekoppeld, maar de meeste nieuwe OS-functies (zoals de verbeterde backup-UI) worden via Core-updates blootgesteld. Een uur upgraden en dan klaar zijn voor weken is aangenamer dan halve oplossingen.

Wat als ik geen Nabu Casa-abonnement heb voor cloudbackup? Gebruik de Samba-add-on om snapshots naar je NAS of een gedeelde map op je PC te kopiëren, of de "Home Assistant Google Drive Backup"-community-add-on. De ingebouwde backuptool ondersteunt ook OneDrive en lokale NAS-paden zonder Nabu Casa.

Hoe weet ik of de upgrade écht geslaagd is? Controleer Instellingen → Systeem → Info en verifieer het OS-versienummer. Loop daarna je meest gebruikte automations handmatig na. Als de verlichting schakelt, de thermostaat reageert en je notificaties binnenkomen, ben je klaar.